تلبیس ابلیس

تلبیس ابلیس

کتاب تلبیس ابلیس

تلبیس ابلیس کتابی به عربی در ردّ و نقد اصحاب عقاید و طوایف مختلف از جمله فیلسوفان و صوفیان ، تألیف ابوالفرج ابن جوزی عالم و واعظ حنبلی قرن ششم می‌باشد.

این کتاب به تعبیر مؤلف درباره انواع محرّمات و بدعت های ناشی از وسوسه های شیطانی است.

ابن جوزی در این اثر، با بحث جدلی به بسیاری از طوایف و فرق ، از جمله خوارج ، شیعیان (به قول او روافض )، فلاسفه، متکلمان ، باطنیان و به ویژه صوفیه، تاخته و حتی برخی محدّثان و فقها را، به سبب طرفداری از آنچه او بدعت و خروج از سنّت رسول اکرم صلی اللّه علیه وآله وسلم خوانده، نکوهش کرده است.

ابن جوزی در تحمیدیّه کتاب، ضمن ستایشِ عقل به عنوان تصدیق کننده وحی ، ابلیس را مؤثر در فرقه فرقه شدن مردم پس از عصر پیامبر اکرم صلی اللّه علیه وآله وسلم و صحابه معرفی می‌کند و می‌گوید که این کتاب را نوشته است تا مردم را از فتنه ابلیس بر حذر دارد و پنهان کاری های او را آشکار کند.

آشنایی با ابن جوزی

ابوالفرج عبدالرحمن بن علي بن محمد ملقب به جمال الدين مشهور بـه ابـن جـوزي عالم حنبلي و نويسندة پر كـار و متفـنن بـه سـال ۵۱۱ يـا ۵۱۲ در بغـداد زاده شـد. شهرتش به ابن الجوزي به سبب انتساب او و يا پدران او به »محله الجوز« بصره است.

در سه سالگي پدر را از دست داد و عمه اش او را نزد ابوالفضل بن ناصر الحـافظ بغدادي محدث برد تا حديث بشنود. پس از آن قرآن و حديث و كلام و ادبيات را نـزد استاداني چون ابوبكر دينوري، قاضي ابي علي، ابن الزاغوني و جـواليقي آموخـت و در راه كسب معلومات و يادداشت برداري از شنيده ها وخوانده هاي خود رنج بسيار برد و صرف وقت فراوان كرد . در ضمن به موعظه گري اشتغال يافت و در سخنوري و زبان آموزي نام برآورد چنانكه در مجلس وعـظ او در بغـداد ده هـزار تـن و بيشـتر حاضـر ميشدند و گاه شخص خليفه و اميران و وزيران و عالمان از جمله مستعمان مـواعظ او بودند. مهارتش در مباحثه چنان بود كه حدود دويسـت تـن از ذميـان را بـه اسـلام در
آورد.

گذشته از استادي در فن بيان و جدل و صناعت وعظ، نويسنده اي خـوش ذوق و پركار و توانا بود و در رشته هاي متنوع كتابهاي ارزنده پديد آورد كه بعضي از مهمترين آنها به دست ما رسيده است. نخستين اثر وي كتابي بـوده اسـت در نحـو كـه در سـن سيزده سالگي نوشته و از آن پس گويند كه چون نوشـته هـايش را بـر مـدت عمـرش تقسيم كردند به هر روز نه جزو رسيد كه اين رقم قابل قبول نيست اما تصوير و تصور اغراق آميز گذشتگان را از اكثر تأليفات او مي رساند. گويند سيصد عنوان نوشته بزرگ و كوچك داشته است.

درباره کتاب تلبیس ابلیس

ترجمة حاضر از كتاب تلبيس ابليس بر اساس چاپ خيرالدين علـي صورت گرفته كه مطابق است با با چاپ منير الدمشقي . جز اينكـه خيـر الدين علي احاديث كتاب را نيز تحقيق و سنديابي كرده و نسبت به قـوت و ضـعف و صحت و سقم آنها اظهار نظر نموده است. البته هـيچ يـك از ايـن دو چـاپ، علمـي و انتقادي نيست و گذشته از اغلاط چاپي فاحش، غلط خواني از روي نسخة خطـي نيـز در مواردي از آن براي اهل اطلاع محسوس است.

در ترجمه، اسناد احاديث بكلي حذف گرديد چون بـراي خواننـدة فارسـي زبـان سودي نداشت، و نيز در مواردي كه مؤلف دو سه حديث به يـك مضـمون بـا تفـاوت اندكي در لفظ سلسلة سند آورده بود به نقل يكي – كه جامعتر بود- اكتفا شـد، و همـه جا تحقيقات انتقادي خير الدين علي دربارة احاديث مورد نظر و توجه قرار داشت.

از آنجا كه ابن الجوزي واعظ و سخنور بوده و تكرار مطالب ملكة او شده بـوده ( كه خطابت نيك است و در كتابت عيب محسوب مي شود ) و گاه مطالبي را به تأكيد و تكرار در چند جا ذكر كرده بود، در مواردي به دليل تلخيص به عمل آمد، با اين قيد كه هيچ نكتة قابل اعتنا و هيچ نقل قول ارزشمندي از قلم نيفتاده است. در يكـي دو مـورد نيز به رعايت انسجام مطلب حكايتي از متن به حاشيه برده شد يا از موضعي به موضـع مناسبتر نقل گرديد كه در جاي خود اشـاره شـده اسـت و خواننـده باريـك بـين ايـن ًتغييرات جزئي را موجه خواهد يافـت. ضـمنا در حـد ضـرورت و بـا رعايـت نهايـت اختصار توضيحات و تعليقاتي بر بعضي نظريات مؤلف نگاشته شد، و البته اگـر بنـا بـر
نكته گيري و مباحثة مذهبي باشد بيش از اينها جاي ايراد دارد.

و پس از اين همه بايد گفت: تلبيس ابليس شاهكاري است در روانشناسي اعتقاد و كردار و مجموعه تصاوير زنده اي است از بازيهاي نفس و هوي، كه هر كس بـا تأمـل در آن مي تواند بسنجد تا چه اندازه دستخوش فريبهاي شيطاني اسـت. ان شـاء االله كـه تأليف اصل كتاب و نيز ترجمة آن از جمله مصداقهاي تلبيس ابليس نباشد.

کتاب تلبیس ابلیس در ۱۳ باب نوشته شده است

باب اول: امر به همراهي سنت و جماعت
باب دوم: در نكوهش بدعت و بدعت سازان
باب سوم: در بر حذر داشتن از فتنه ها و حيله هاي ابليس
باب چهارم: در معناي تلبيس و غرور (فريبفاري و فريفتگي)
باب پنجم: در بيان تلبيس ابليس در عقايد و كيشها
باب ششم: در بيان تلبيس ابليس از راه علم بر عالمان
باب هفتم: در تلبيس ابليس بر حاكمان و شاهان
باب هشتم: در تلبيس ابليس از راه عبادت بر عابدان
باب نهم: در تلبيس ابليس بر زاهدان
باب دهم: درتلبيس ابليس بر صوفيان
باب يازدهم: در تلبيس ابليس بر اهل دين از راه كرامات نمايي
باب دوازدهم: در تلبيس ابليس بر عاميان
باب سيزدهم: در تلبيس ابليس بر همگان از راه آرزوهاي دور و دراز


مشخصات کتاب

  عنوان: تلبیس ابلیس
  نویسنده: ابوالفرج ابن جوزي
  مترجم: عليرضا ذكاوتي قراگزلو
  زبان: فارسی
  فرمت فایل: PDF
  تعداد صفحات: ۴۰۲
  حجم فایل: ۲٫۲ مگابایت

 دانلود کتاب


همچنین بخوانید:

کتاب گنجینه اوراد و دعا کنز الدارین – تدبیر و دفع مصایب تالیف حضرت قطب الارشاد مولانا محمد عمر سربازی

کتاب گنجینه دانش خزائن الاسرار تالیف استاد علی قدر حجه الاسلام آقای حاج میرزا ایوب صادقی نژاد در باب علوم غریبه

مطالب زیر را حتما بخوانید

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *