شواهدی بر وجود قالیچه پرنده در ایران

قالیچه پرنده

آیا قالیچه پرنده وجود خارجی داشت؟

تا هزاران سال قالیچه‌های پرنده تنها به عنوان افسانه های هزار و یک شب تصور می‌شد. در افسانه ها و در فرهنگ عامیانه قالیچه پرنده به عنوان داستانی شیرین بود که مادربزرگها برای کودکان نقل میکردند. اما آیا واقعا قالیچه پرنده تنها به عنوان یک افسانه است یا اینکه واقعیت دارد؟

قالیچه های پرنده یک روش حمل و نقل بوده است که در بسیاری از متون تاریخی نیز ذکر شده اند و این تنها منحصر به داستانهای هزار و یک شب نیست. جالب است که بدانید در متون اولیه داستانهای هزار و یک شب در نسخه گالاند هیچ اشاره ای به قالیچه های پرنده نشده است.

اولین باری که قالیچه های پرنده در متون تاریخی ذکر شده است برمیگردد به قرن ۱۳ میلادی که توسط یک محقق یهودی به نام اسحاق ابن شریرا بیان شده است. در داستان بن شریا، ملکه افسانه ای سبا، یک کیمیاگر سلطنتی داشت که میتوانست قالیچه ها را روی زمین بچرخاند. چند سال بعد، آن کیمیاگر مهارت خود را بالا برد و توانست قالیچه را به پرواز دربیاورد.

ملکه سبا سوار بر قالیچه پرنده

 

اما داستان چه بود؟

کشف شواهدی جدید

هنری بک دانشمند فرانسوی کسی بود که یک نظریه جدیدی را در مورد قالیچه های پرنده عنوان کرده است.

هنری بک در زیرزمین قلعه الموت طومارهایی یافته است که ادعا میکند شواهدی بر وجود قالیچه های پرنده در ایران نشان می دهد. این طومارها توسط یک محقق یهودی در قرن سیزدهم میلادی نوشته شده است.

پروفسور جی دی سپتیموس زبان شناس مشهور این نوشته ها را از زبان فارسی به انگلیسی ترجمه کرد.

با ترجمه این متون جنجال بسیاری در محافل علمی غرب برپا شد. پس از آن کنفرانسی با حضور کارشناسان برجسته بین المللی در مدرسه مطالعات شرقی و آفریقایی لندن برگزار شد. بسیاری این متون را تقلبی خوانده و با حمله به بک این دست نوشته ها را جعلی خوانده اند. اما پروفسور سپتیموس که به خاطر عدم شرکت بک در این کنفرانس به خاطر تولد فرزندش دفاع از او را به عهده داشت گفت که این متون باید به طور دقیق مورد بررسی قرار بگیرند. اطلاعات زیاد دیگری از این کنفرانس ارائه نشده است و به نظر می‌رسد هنوز دانشمندان و باستان شناسان به نتایج مشخصی نرسیده باشند.

 

وجود قالیچه پرنده تا قرن ۱۳ میلادی

شواهد این نوشته ها نشان می دهد که قالیچه های پرنده تا اواخر قرن سیزدهم میلادی بافته و فروخته می‌شدند‌. این قالیچه های پرنده در اختیار همه افراد نبود و استفاده از آنها در انحصار افراد خاصی بود. اما حکام مسلمان این قالیچه‌ها را وسیله شیطانی می دانستند و تمام سعی خود را کرده اند تا رد پای این قالیچه‌ها را از تاریخ به‌ دقت پاک کنند. و به همین خاطر این دانش و سازندگان قالیچه پرنده را به شدت سرکوب می کردند.

گفته شده است ملکه سبا بلقیس از این قالیچه ها استفاده می کرده است و در سفر خود برای دیدار با حضرت سلیمان بر این قالیچه ها سوار شده بود.

این قالیچه های پرنده میتوانستند تا چند ۱۰ متر از زمین ارتفاع داشته باشند.

گفته شده است قالیچه های پرنده برای اولین بار توسط کیمیاگران و صنعتگران سرمین سبا اختراع شده و آن را به نشانه عشق و علاقه خود برای حضرت سلیمان فرستادند. حضرت سلیمان در آن زمان مشغول ساخت معبد بود و خود برای دریافت قالیچه حاضر نشد. این مساله باعث شد ملکه سبا بسیار آزرده خاطر شود و گفته شده در آن موقع دستور متوقف شدن ساخت قالیچه های پرنده را بدهد.

داستان دیگری هم درباره این وجود دارد. طبق این داستان حضرت سلیمان هدیه را دریافت کرد و با ۴۰ هزار نفر سوار آن قالیچه شد. سلیمان به خاطر داشتن این قالیچه دچار کبر و غرور شد و این باعث خشم خدا شده همه آن ۴۰ هزار نفر به جز حضرت سلیمان به امر خدا از آن قالیچه سقوط کرده و نابود شدند.

حضرت سلیمان در حال دریافت قالیچه پرنده از طرف فرستادگان ملکه سبا

بخوانید: کتاب ۷۲ دیو آصف ابن برخیا وزیر حضرت سلیمان

روش ساخت قالیچه پرنده

صنعتگران دربار ملکه سبا در فرایند بافت قالیچه های پرنده از یک گِل مخصوص استفاده می کردند. این گل خاصیت ضد مغناطیس داشت و از این گل در مرحله رنگرزی استفاده می کردند که باعث می‌شد آن قالیچه دارای خاصیت ضد مغناطیس باشد.

این قالیچه های پرنده از یک متر تا چند ده متر می توانستند پرواز کند و میزان اوج گرفتن آنها بستگی به غلظت و میزان استفاده از گِل ضد مغناطیس بود.

گفته شده است در کتابخانه بزرگ اسکندریه تعداد زیادی از این قالیچه ها وجود داشت که برای گردش در میان قفسه های کتاب استفاده می شد. این کتابخانه به حالت زیگورات ساخته شده بود و چون سقف بسیار بلندی داشت برای گردش در میان قفسه ها از قالیچه های پرنده استفاده میکردند.

 

نقاشی قدیمی از کتابخانه اسکندریه

حمله مغول و نابودی قالیچه های پرنده

حکام و بازرگانان عرب وجود قالیچه های پرنده را یک تهدید برای خود می دانستند. در آن زمان ثروت یک مرد عرب بر اساس میزان اسب و شتر آن حساب می‌شد و با وجود قالیچه پرنده از اهمیت اسب و شتر به شدت کاسته می‌شد به همین خاطر آنها به شدت مخالف این قالیچه‌های پرنده بودند.

قالیچه های پرنده و سازندگان آن در دوران حکومت اموی و عباسی به شدت سرکوب شد و ظاهراً با حمله مغول به ایران پرونده این قالیچه‌ها هم بسته شد.

مغولها در جریان غارت و تاراج خود چند قالیچه پرنده هم پیدا کردند. هنگامی که مردی به آنها گفت که این قالیچه های پرنده از اسب های پاکوتاه مغولها تیزرو تر است چنگیزخان این را یک توهین دانست و بسیار آشفته شد بعد دستور داد سر مرد را از تنش جدا کرده و تمام قالیچه های پرنده را نابود کنند.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *